Minecraft 1.21 Lag Oplossen: Complete Server Optimalisatie Gids 2026

Snel antwoord: Minecraft 1.21 lag wordt veroorzaakt door zwaardere wereldgeneratie en meer entiteiten. Los dit op met: 1) Purpur server jar (beste performance fork), 2) Verlaag simulation-distance naar 4-6, 3) Installeer Lithium + FerriteCore mods, 4) Gebruik correcte JVM flags (Aikar's). Een goed geconfigureerde 4GB VPS draait een 10-15 spelers server vloeiend op 20 TPS.

---

Waarom Minecraft 1.21+ Zoveel Zwaarder Is

De Technische Veranderingen

Minecraft 1.21 "Tricky Trials" en 1.21+ introduceerden significante wijzigingen:

| Verandering | Impact op Performance | Percentage Extra CPU | |-------------|------------------------|---------------------| | Trial Chambers (nieuwe structuur) | Complexe generatie met veel entiteiten | +15-25% | | Breeze mob | Geavanceerde AI met pathfinding | +10% bij spawning | | Wind Charges | Extra projectile physics | +5-10% in combat | | Hogere build limit | Meer chunks om te tracken | +5-15% | | Copper/Tuff varianten | Meer block states in geheugen | +5% RAM |

Resultaat: Een standaard 1.20 setup die 20 TPS haalde, zakt naar 15-18 TPS op 1.21 met dezelfde hardware.

Het TPS Probleem

TPS = Ticks Per Second

Minecraft draait op een "tick loop": 20x per seconde wordt de gehele wereld geüpdatet (mob movement, redstone, crop growth, etc.).

• 20 TPS = Perfect, elke tick duurt 50ms
• 15-18 TPS = Merk je gameplay lag, beweging stottert
• <15 TPS = Onspeelbaar, severe lag spikes

---

Stap 1: De Juiste Server Software (Paper vs Purpur vs Forge)

1.1 De Server Software Hiërarchie

Vanilla (Mojang) → Slecht voor performance
    ↓
Spigot → Basis optimalisaties
    ↓
Paper → Excellente optimalisaties + API
    ↓
Pufferfish → Paper + extra async processing
    ↓
Purpur → Pufferfish + configuratie vrijheid ⭐ BESTE

1.2 Waarom Purpur?

Purpur = Paper + Pufferfish + extra features

| Feature | Vanilla | Paper | Purpur | |---------|---------|-------|--------| | Async chunk loading | ❌ | ✅ | ✅ | | Mob AI optimalisatie | ❌ | Basis | Geavanceerd | | Config opties | Weinig | Veel | Zeer veel | | Entity activation range | ❌ | Statisch | Dynamisch | | Redstone optimalisaties | ❌ | ✅ | ✅+ | | Per-mob AI uitschakelen | ❌ | ❌ | ✅ | | Gameplay features | Basis | Basis | Uitgebreid |

Praktijk voorbeeld:

Op dezelfde 4GB VPS met 10 spelers:

• Vanilla: 12-15 TPS (onspeelbaar)
• Paper: 18-19 TPS (speelbaar, soms lag)
• Purpur: 19.8-20 TPS (perfect)

1.3 Purpur Installeren

Download:

Ga naar https://purpurmc.org/downloads

# SSH naar je VPS
ssh root@je-vps-ip

# Maak server directory
mkdir -p /opt/minecraft-server
cd /opt/minecraft-server

# Download Purpur (vervang versie met actuele)
wget https://api.purpurmc.org/v2/purpur/1.21.1/latest/download -O purpur.jar

# Accepteer EULA
echo "eula=true" > eula.txt

Eerste start (genereert config files):

java -Xms2G -Xmx4G -jar purpur.jar nogui

Stop de server na 30 seconden (Ctrl+C). Je hebt nu alle config files.

---

Stap 2: Kritieke Configuratie Aanpassingen

2.1 server.properties (Basis Instellingen)

nano server.properties

Belangrijkste wijzigingen:

# === PERFORMANCE CRITICAL ===

# Simulation distance: Hoeveel chunks om speler "actief" zijn
# Standaard: 10 → Verlaag naar 4-6
# Dit is DE belangrijkste instelling!
simulation-distance=4

# View distance: Hoeveel chunks speler kan ZIEN
# Kan hoog blijven, spelers zien ver maar wereld is alleen dichtbij actief
view-distance=10

# Network compression: Balans tussen CPU en bandbreedte
# 256 is sweet spot
network-compression-threshold=256

# Spawn protection (onnodig op survival)
spawn-protection=0

# === CHUNK LOADING ===

# Hoeveel chunks rond spawnpoint altijd geladen blijven
# Verlaag of 0 voor lagere RAM
spawn-chunk-radius=2

Waarom is simulation-distance zo cruciaal?

| Simulation Distance | Actieve Chunks | Mobspawns | CPU Gebruik | |---------------------|----------------|-----------|-------------| | 10 (standaard) | 441 chunks | Volledig | 100% | | 6 | 169 chunks | 60% | 38% | | 4 | 81 chunks | 40% | 18% |

Van 10 naar 4 gaan bespaart >80% CPU! Spelers merken dit nauwelijks (farms iets langzamer, mobs spawnen dichterbij).

2.2 purpur.yml (Geavanceerde Purpur Opties)

nano purpur.yml

Performance Secties:

world-settings:
  default:
    # === MOB AI OPTIMALISATIE ===
    mobs:
      # Zet AI uit voor specifieke mobs die weinig bijdragen
      zombie:
        ridable: false
        aggressive-towards-villager-when-lagging: false
      
      # Tropische vissen doen NIETS maar kosten veel AI
      tropical_fish:
        ridable: false
        takes-damage-from-water: false
      
      # Axolotls spawnen veel maar doen weinig
      axolotl:
        ridable: false
    
    # === REDSTONE ===
    # Limiteer hopper checks (grootste oorzaak van lag)
    hopper:
      disable-move-event: true
      
    # === ENTITIES ===
    # Voeg dropped items samen (minder entiteiten)
    merge-radius:
      item: 4.0
      exp: 6.0
    
    # Verwijder items sneller
    alt-item-despawn-rate:
      enabled: true
      items:
        cobblestone: 300  # 15 sec (was 6000 = 5 min)
        netherrack: 300
        sand: 300
        gravel: 300
        
    # === VILLAGERS (CPU KILLERS) ===
    villager:
      # Limiteer hoeveel villagers per tick AI krijgen
      lobotomize:
        enabled: true
        check-interval: 100
      
      # Disable brain ticking als ver weg
      brain-ticks: 2
      
    # === CHUNK LOADING ===
    # Async chunk loading (niet blokkeert main thread)
    use-async-pathfinding: true

Pro tip - Lobotomize Villagers:

Lobotomize = "hersendood maken". Villagers die niet kunnen pathfinden (bijv. opgesloten in trading hall) krijgen na 100 ticks geen AI meer. Ze werken nog steeds (trades, breeding), maar kosten 0% CPU. Enorme boost voor servers met trading halls.

2.3 spigot.yml (Spigot Optimalisaties)

nano spigot.yml

world-settings:
  default:
    # === MOB SPAWN LIMIETEN ===
    # Standaard spawnen VEEL te veel mobs
    mob-spawn-range: 6  # Was 8, verlaag = minder mobs ver weg
    
    entity-activation-range:
      # Hoever mobs "actief" zijn (AI draait)
      animals: 16      # Was 32
      monsters: 24     # Was 32
      raiders: 48      # Was 48 (ok)
      misc: 8          # Was 16
      water: 8         # Was 16 (vissen/axolotls)
      villagers: 16    # Was 32
      flying-monsters: 48  # Phantoms
      
    # === TICK RATES ===
    # Hoe vaak bepaalde systemen updaten
    entity-tracking-range:
      players: 48
      animals: 48
      monsters: 48
      misc: 32
      
    # === GROWTH RATES ===
    # Vertraag crop/plant growth (minder ticks)
    growth:
      cactus-modifier: 150   # Was 100 (50% langzamer)
      cane-modifier: 150
      melon-modifier: 150
      mushroom-modifier: 150
      pumpkin-modifier: 150
      sapling-modifier: 150
      beetroot-modifier: 150
      carrot-modifier: 150
      potato-modifier: 150
      wheat-modifier: 150
      
    # === HOPPER OPTIMALISATIE ===
    hopper-transfer: 8       # Was 8 (ok)
    hopper-check: 1          # Was 1 (ok)
    hopper-amount: 1         # Hoeveel items per transfer
    
    # === MERGE SETTINGS ===
    merge-radius:
      item: 4.0
      exp: 6.0

Waarom growth modifiers verhogen?

Farms werken nog steeds, maar 50% langzamer. Dit bespaart enorm veel CPU omdat block ticking (de check "moet ik groeien?") minder vaak gebeurt. Voor casual servers merk je dit nauwelijks.

2.4 paper-world-defaults.yml (Paper Specifiek)

nano config/paper-world-defaults.yml

entities:
  # === SPAWNING ===
  spawning:
    # Limiteer totaal aantal entiteiten
    spawn-limits:
      ambient: 5        # Vleermuizen
      axolotls: 3       # Axolotls (CPU killers)
      creature: 8       # Dieren
      monster: 50       # Monsters
      underground_water_creature: 3  # Glow squid
      water_ambient: 15 # Vissen
      water_creature: 3 # Dolphins/turtles
      
    # === TICK RATES ===
    # Per-mob spawning budget
    per-player-mob-spawns: true
    
  # === BEHAVIOR ===
  behavior:
    # Disable AI voor mobs ver weg
    tick-inactive-villagers: false
    
    # Zombies breken geen deuren (scheelt pathfinding)
    zombie-villager-infection-chance: 50.0
    
chunks:
  # === CHUNK SYSTEM ===
  # Auto-save interval (hoger = minder IO lag)
  auto-save-interval: 6000  # Was 6000 (5 min is ok)
  
  # Prevent chunk loading cascade (lag spike oorzaak)
  prevent-moving-into-unloaded-chunks: true
  
  # Max chunks per tick
  max-auto-save-chunks-per-tick: 8

---

Stap 3: Java Startup Flags (Aikar's Flags)

3.1 Waarom Standaard Java Slecht Is

Standaard java -jar server.jar gebruikt oude garbage collector (GC) die:

• Elke 30-60 seconden bevriest de server voor 500-2000ms
• Gebruikt geheugen inefficiënt
• Veroorzaakt "lag spikes" waar spelers van DC'en

3.2 Aikar's Flags: De Gouden Standaard

Deze flags zijn ontwikkeld door Aikar (Minecraft performance expert) en getest op duizenden servers.

Voor 4GB RAM server:

java -Xms4G -Xmx4G \
  -XX:+UseG1GC \
  -XX:+ParallelRefProcEnabled \
  -XX:MaxGCPauseMillis=200 \
  -XX:+UnlockExperimentalVMOptions \
  -XX:+DisableExplicitGC \
  -XX:+AlwaysPreTouch \
  -XX:G1NewSizePercent=30 \
  -XX:G1MaxNewSizePercent=40 \
  -XX:G1HeapRegionSize=8M \
  -XX:G1ReservePercent=20 \
  -XX:G1HeapWastePercent=5 \
  -XX:G1MixedGCCountTarget=4 \
  -XX:InitiatingHeapOccupancyPercent=15 \
  -XX:G1MixedGCLiveThresholdPercent=90 \
  -XX:G1RSetUpdatingPauseTimePercent=5 \
  -XX:SurvivorRatio=32 \
  -XX:+PerfDisableSharedMem \
  -XX:MaxTenuringThreshold=1 \
  -Dusing.aikars.flags=https://mcflags.emc.gs \
  -Daikars.new.flags=true \
  -jar purpur.jar nogui

Voor 6GB RAM server:

Vervang -Xms4G -Xmx4G met -Xms6G -Xmx6G

Voor 8GB+ RAM server (ZGC variant):

java -Xms8G -Xmx8G \
  -XX:+UseZGC \
  -XX:+ParallelRefProcEnabled \
  -XX:+UnlockExperimentalVMOptions \
  -XX:+DisableExplicitGC \
  -XX:+AlwaysPreTouch \
  -XX:ZCollectionInterval=5 \
  -XX:ZAllocationSpikeTolerance=2.0 \
  -Dusing.aikars.flags=https://mcflags.emc.gs \
  -jar purpur.jar nogui

ZGC (Z Garbage Collector) is nog beter voor 8GB+ servers: GC pauses <10ms (totaal onmerkbaar).

3.3 Maak Een Start Script

nano start.sh

#!/bin/bash

# Aikar's flags voor 4GB
java -Xms4G -Xmx4G \
  -XX:+UseG1GC \
  -XX:+ParallelRefProcEnabled \
  -XX:MaxGCPauseMillis=200 \
  -XX:+UnlockExperimentalVMOptions \
  -XX:+DisableExplicitGC \
  -XX:+AlwaysPreTouch \
  -XX:G1NewSizePercent=30 \
  -XX:G1MaxNewSizePercent=40 \
  -XX:G1HeapRegionSize=8M \
  -XX:G1ReservePercent=20 \
  -XX:G1HeapWastePercent=5 \
  -XX:G1MixedGCCountTarget=4 \
  -XX:InitiatingHeapOccupancyPercent=15 \
  -XX:G1MixedGCLiveThresholdPercent=90 \
  -XX:G1RSetUpdatingPauseTimePercent=5 \
  -XX:SurvivorRatio=32 \
  -XX:+PerfDisableSharedMem \
  -XX:MaxTenuringThreshold=1 \
  -Dusing.aikars.flags=https://mcflags.emc.gs \
  -Daikars.new.flags=true \
  -jar purpur.jar nogui

chmod +x start.sh
./start.sh

---

Stap 4: Performance Mods (Essentieel voor 1.21)

4.1 Lithium - Server-Side Performance

Wat doet Lithium?

Optimiseert vrijwel alle Minecraft systemen zonder gameplay te veranderen:

• Mob AI pathfinding (50% sneller)
• Block ticking (crops, redstone)
• Chunk loading
• Physics berekeningen

Installatie:

# Download van Modrinth
cd /opt/minecraft-server/mods
wget https://cdn.modrinth.com/data/gvQqBUqZ/versions/latest/lithium-fabric-mc1.21.jar

# Of voor Paper/Purpur (via plugin wrapper):
# Lithium werkt NIET direct op Paper, maar je hebt Lithium features via Purpur configs

⚠️ Belangrijk: Lithium is een Fabric mod. Voor Paper/Purpur servers heb je de optimalisaties al via Purpur's code (gebaseerd op lithium patches).

4.2 FerriteCore - RAM Optimalisatie

Wat doet FerriteCore?

Reduceert RAM gebruik met 30-40% door efficiëntere datastructuren. Essentieel voor modded of 4GB servers.

Download:

cd /opt/minecraft-server/mods
wget https://cdn.modrinth.com/data/uXXizFIs/versions/latest/ferritecore-7.0.0-fabric.jar

Resultaat: 4GB server met 10 spelers gebruikt nu ~2.8GB i.p.v. 3.8GB = meer ruimte voor chunks.

4.3 Krypton - Netwerk Optimalisatie

Optimaliseert hoe de server pakketten verstuurt naar clients. Vooral nuttig bij 15+ spelers.

wget https://cdn.modrinth.com/data/fQEb0iXm/versions/latest/krypton-0.2.8-fabric.jar

4.4 Voor Modded Servers (Forge/NeoForge)

Als je een modded server draait (All the Mods, FTB, etc.):

Essentiële Performance Mods:

| Mod | Functie | Link | |-----|---------|------| | ModernFix | General optimalisaties | modrinth.com/mod/modernfix | | FerriteCore | RAM reductie | modrinth.com/mod/ferritecore | | EntityCulling | Render optimalisatie | modrinth.com/mod/entityculling | | Canary | Lithium voor Forge | modrinth.com/mod/canary | | Roadrunner | Async chunk loading | modrinth.com/mod/roadrunner |

---

Stap 5: Monitoring en Diagnostics

5.1 Spark - Performance Profiler

Installatie:

cd /opt/minecraft-server/plugins
wget https://ci.lucko.me/job/spark/lastSuccessfulBuild/artifact/spark-bukkit/build/libs/spark-bukkit.jar

Gebruik in-game:

/spark profiler start
# Laat server 2-3 minuten draaien
/spark profiler stop
/spark profiler open

Je krijgt een weblink met gedetailleerde analyse:

• Welke plugins/mods kosten meeste CPU
• Welke chunks veroorzaken lag
• Entity counts per chunk

5.2 Timings - Ingebouwde Diagnostics

/timings on
# Wacht 10 minuten
/timings paste

Geeft rapport met:

• TPS geschiedenis
• Plugin performance
• Entity activiteit

Lees timings report:

Zoek naar rode balken in het rapport:

• Entity Tick hoog → Te veel entities, verhoog despawn rates
• Tile Entity hoog → Te veel hoppers/chests, optimaliseer redstone
• World Tick hoog → Simulation distance te hoog

5.3 TPS Commando

Check real-time TPS:

/tps

Output:

TPS from last 1m, 5m, 15m: 19.8, 19.9, 20.0

Goed: >19.5 consistent Matig: 17-19 (merkbare lag) Slecht: <17 (onspeelbaar)

---

Stap 6: Hardware Overwegingen (VPS Selectie)

6.1 RAM Requirements

| Server Type | Spelers | Mods | Minimum RAM | Aanbevolen RAM | |-------------|---------|------|-------------|----------------| | Vanilla 1.21 | 1-10 | Geen | 2GB | 4GB | | Vanilla 1.21 | 10-20 | Geen | 4GB | 6GB | | Vanilla 1.21 | 20-50 | Geen | 6GB | 8GB | | Light Modpack | 1-10 | 50-100 | 4GB | 6GB | | Heavy Modpack | 1-10 | 150+ | 6GB | 8-12GB | | ATM9/FTB | 1-5 | 300+ | 8GB | 12-16GB |

6.2 CPU Requirements

Clock speed > Core count voor Minecraft (single-threaded game logic).

| VPS Spec | Max Spelers (Vanilla) | TPS Verwachting | |----------|----------------------|-----------------| | 2 cores @ 2.4 GHz | 5-8 | 18-19 TPS | | 2 cores @ 3.0 GHz+ | 10-15 | 19-20 TPS | | 4 cores @ 3.0 GHz+ | 15-25 | 20 TPS | | 6 cores @ 3.5 GHz+ | 25-40 | 20 TPS |

Space-Node Aanbevelingen:

• Budget (€10-15/maand): 4GB RAM, 2 cores → Perfect voor 5-10 spelers
• Standaard (€20-25/maand): 6GB RAM, 4 cores → Goed voor 10-20 spelers
• Pro (€35-50/maand): 8-12GB RAM, 4-6 cores → Heavy modpacks of 20+ spelers

6.3 Storage: NVMe vs SSD vs HDD

| Type | Chunk Load Tijd | Auto-save Lag | Prijs | |------|----------------|---------------|-------| | HDD | 500-1000ms | Merkbare freezes | Goedkoop | | SSD | 50-100ms | Kleine hickup | Standaard | | NVMe | 10-30ms | Onmerkbaar | Premium |

Voor Minecraft: NVMe is significant beter. Chunk loading is I/O intensief. Space-Node VPS gebruikt NVMe standaard.

---

Stap 7: Troubleshooting Specifieke Problemen

Probleem: Lag Spikes elke 30 seconden

Oorzaak: Java Garbage Collection met slechte flags

Diagnose:

# Voeg toe aan startup flags
-XX:+PrintGCDetails -Xlog:gc*:file=gc.log

Check gc.log. Als je ziet:

[Full GC (Allocation Failure) 2048M->1800M(2048M), 2.1 secs]

Dit is een 2+ seconde freeze. Oplossing: Gebruik Aikar's flags.

Probleem: Hoog RAM gebruik (server crashed)

Diagnose:

# In-game commando
/forge entity list

# Of via Spark
/spark heapdump

Veel voorkomende oorzaken:

1. Teveel entities in spawn chunks

   • Oplossing: Verlaag spawn-chunk-radius naar 0-2

2. Mobfarms overload

   • Oplossing: Limiteer entities met entity-activation-range

3. Memory leak in plugin/mod

   • Oplossing: Check Spark heapdump, disable verdachte plugin

Probleem: Server "Can't keep up" warnings

Console output:

[WARN] Can't keep up! Is the server overloaded? Running 5000ms behind, skipping 100 ticks

Dit betekent: De server kon één tick niet in 50ms afwerken, dus slaat ticks over = rubberband lag.

Top 3 oorzaken:

1. Simulation distance te hoog

   • Verlaag naar 4

2. Redstone lag (hoppers, observers)

   • Gebruik /spark → zoek chunks met veel tile entities
   • Optimaliseer met water streams i.p.v. hoppers

3. Te weinig CPU

   • Upgrade VPS of verlaag speler limit

---

Stap 8: Basis Configuratie Checklist

Print deze checklist en vink af:

server.properties:

• [ ] simulation-distance=4 (of max 6)
• [ ] view-distance=10
• [ ] network-compression-threshold=256

purpur.yml:

• [ ] villager.lobotomize.enabled=true
• [ ] merge-radius.item=4.0
• [ ] alt-item-despawn-rate.enabled=true

spigot.yml:

• [ ] mob-spawn-range=6
• [ ] entity-activation-range verlaagd
• [ ] hopper-transfer=8

Start script:

• [ ] Aikar's flags gebruikt
• [ ] RAM setting correct (-Xms en -Xmx gelijk)
• [ ] Java 21 (Temurin/Adoptium)

Performance mods:

• [ ] Lithium/Purpur optimalisaties
• [ ] FerriteCore (als modded)

Monitoring:

• [ ] Spark plugin geïnstalleerd
• [ ] /tps check na elke wijziging

---

Resultaat: Voor en Na Optimalisatie

Voorbeeld Case: 10 Speler Survival Server

| Metric | Voor (Vanilla) | Na (Purpur + Configs) | Verbetering | |--------|----------------|----------------------|-------------| | TPS | 14-16 | 19.8-20 | +25-40% | | MSPT | 65-80ms | 45-50ms | -30% | | RAM gebruik | 3.8GB | 2.6GB | -30% | | Chunk load tijd | 800ms | 150ms | -80% | | Lag spikes | Elke 30sec | Geen | -100% |

Speler ervaring:

• ✅ Geen rubberband
• ✅ Instant chunk loading
• ✅ Vloeiende combat
• ✅ Geen disconnects door lag

---

Conclusie: Van Laggende Server naar Vloeiende Ervaring

Door deze gids te volgen, transformeer je een Minecraft 1.21 server van onbruikbaar naar professioneel niveau:

1. ✅ Purpur voor beste performance baseline
2. ✅ Simulation distance 4-6 voor 80% minder CPU
3. ✅ Aikar's JVM flags voor stabiele garbage collection
4. ✅ Gerichte config tuning voor elk aspect
5. ✅ Performance mods waar nodig
6. ✅ Monitoring tools om problemen te vinden

Tijdsinvestering: 1-2 uur setup, lifetime benefits.

---

Klaar om een geoptimaliseerde Minecraft server te draaien? Space-Node VPS hosting biedt NVMe servers speciaal afgestemd op Minecraft, met pre-configured Purpur setups beschikbaar. Vanaf €10/maand met 24/7 support.

Gerelateerde gidsen:

• Forge vs NeoForge: Welke Modloader Kiezen in 2026
• RAM Calculator: Hoeveel Heb Je Echt Nodig?
• Top 10 Performance Mods voor Minecraft 1.21